Virusna infekcija u I trimestru trudnoće
Frontomaksilarni ugao
Fetalna ehokardiografija
Očinstvo nakon operacije varikokele
Frontomaksilarni ugao
Rano otkrivanje hipertenzivne bolesti
Trikuspidna regurgitacija u trizomiji 21 para hr.
Ultrazvučna dijagnostika lokalizacije spine bifide
Dijagnostika bolesti posteljice u trudnoći
Otkrivanje urođenih srčanih mana
Predvidjanje predstojećeg gubitka ploda
Down-ov sindrom u trudnoći
DOWN – sindrom
Paraovarijalne / paratubarne ciste
Trizomija 18
Dijagnognostika bolesti posteljice u trudnoći
Ultrazvučna dijagnoza Down sindroma u trudnoći
Rano otkrivanje hipertenzivne bolesti
Dijagnostika tumora ploda u toku trudnoće
Bubrezi i trudnoća
Urođene anomalije organa trbušne duplje
Anomalija žučnih puteva i pankreasa ploda
Bolesti pluća ploda
Trodimenzionalni pregled glave i kičme ploda
Otkrivanje skeletnih displazija u trudnoći
Trodimenzionalni pregled srca ploda u trudnoći
Urođene srčane mane - fetalna ehokardiografija
Srce fetusa - fetalna ehokardiografija
Zastoj rasta ploda
Sonografska fenotipizacija ploda
Genetski sonogram
Dijagnostika centralnog nervnog sistema ploda
I trimestar trudnoće
Trudnoća i dojke
Ultrazvučna dijagnostika organa male karlice
 

3D pregled
srca ploda u trudnoći

Trodimenzionalni pregled srca ploda omogućava u proseku uspešnu procenu urođenih srčanih mana u 96% slučajeva, kao i njihovo rano otkrivanje. To omogućava roditeljima da na vreme donesu odluku o eventualnom prekidu trudnoće ili da dobiju potpunu informaciju o dosadašnjim rezultatima operativnog lečenja srčane mane koju njihov plod ima.

 
   
     
           
    Postoji nekoliko razloga zašto ultrazvučni pregled srca ploda, zauzima jedno od najvažnijih mesta u toku praćenja trudnoće. Urođene srčane mane (USM) su najčešće teške urođene greške prisutne na rođenju. One su šest i po puta češće nego hromozomske anomalije, kao što je Down-ov sindrom, i četriri puta češće nego bolesti nezatvaranja nervne cevi, tj. meningo i encefalokele. U više od 20% smrti dece na rođenju je uzrokovano defektom srca.

  Anomalije srca su najčešće previde u toku ultrazvučnog praćenja trudnoće, a sa druge strane jedino se ultrazvukom mogu registrovati.
Značaj blagovremene i tačne dijagnoze ove anomalije nije izgubio na značaju zbog činjenice da je operativno lečenje pojedinih urođenih srčanih anomalija značajno napredovalo. S druge strane, otkrivanje anomalija srca deteta čiji život zavisi od prolaznosti arterijskog duktusa( tj dela fetalne cirkulacije koji se normalno zatvara nakon rađanja), zahteva poznavanje ovakve situacije pre samog čina porođaja, jer nakon porođaja dete mora odmah biti prebačeno u pedijatrijsku ustanovu radi lečenja. Ipak, neke srčane mane, zbog svoje težine i slabih postoperativnih rezultata, zahtevaju prekid trudnoće.
 
           
           
    1. Povećan rizik

Rizik od nastanka urođenih srčanih mana je povećan ako postoji porodična anamneza prethodnom rađanju dece sa ovim problemom i postojanjem familijarnih genetskih sindroma, ako je u toku ultrazvučog pregleda ploda u I trimestru registrovano povećanje širine vratne regije ploda i neadekvatan protok kroz krvni sud -duktus venosus, koji dovodi oksigenisanu krv iz placente u srce ploda. Takođe, povećan rizik je i kod trudnica sa dijabetesom (šećerna bolest), fenilketonurijom (oboljenje vezano za ishranu), i izlaganju trudnice nekim štetnim uticajima (alkohol, antiepileptici, litijum, retinoična kiselina, infekcija majke virusima itd.).
Opšte prihvaćen stav je da pored trudnica sa povećanim rizikom i ostale trudnice treba da imaju adekvatan pregled srca ploda u sklopu ultrazvučnog redovnog praćenja trudnoće.
Posebno se mora naglasiti da se povišenje temperature tela u trudnoći za 5 stepeni ne smatra štetnim.
 

  2. Razvoj aparata za bolji pregled

Obilje informacija potrebnih da se isključi urođena srčana mana zahteva odgovarajuću tehniku pregleda srca ploda, pa se ona shodno razvoju ultrasonografije takođe menjala.
Od 1980. godine u pregled trudnoće uveden je takozvani obavezan presek kroz srce koji prikazuje sve četiri šupljine. Međutim ovaj koncept je čak i u referentnim klinikama uspeo da otkrije samo oko 23% plodova sa urođenim srčanim manama.
Od 1990. godine pa sve do danas postoji nekoliko ključnih događaja koji su omogućili bolju dijagnostiku u ovoj oblasti. Jedan od pionira fetalne ehokardiografije prof. De Vor je objavio posebnu tehniku pregleda srca u ranom II trimestru, koja omogućava pregled ne samo srčanih šupljina već i izvodnih traktova komora, velikih krvnih sudova i venske cirkulacije, čak i ako je položaj ploda nepovoljan. Pregled srca ploda je nekompletan bez ove tehnike.
U drugoj polovini trudnoće čak i pomenuta tehnika pregleda ne mora uvek dati adekvatan uvid u anatomiju srca ploda. Pored toga u odmakloj trudnoći plod obično ne menja svoj položaj, a jače razvijene koštane strukture grudnog koša, i relativno smanjenje plodove vode, uz povećanu telesnu težinu trudnice, često pregled čine znatno otežanim.

 
       
           
    3. Velike prednosti novih tehnika

Poslednjih godina objavljene su u stručnoj literaturi i posebne tehnike, koje insistiraju na obaveznom preseku kroz središnji deo grudnog koša ploda gde se procenjuje tačan položaj, odnos i veličina velikih krvnih sudova, kao što su aorta, plućna arterija i gornja šuplja vena i njihov odnos sa vazdušnim putevima. Na ovaj način je moguće registrovati preko 87% urođenih srčanih mana. Ovako visok procenat je postignut i uvođenjem kolor-Dopplera (CD) u pregled srca fetusa. I razvoj ultrazvučnih aparata je omogućio bolju preciznost, tačniju procenu, i njihovo ranije otkrivanje. Naime, raniji kvalitet slike ultrazvučnih aparata omogućavao je započinjanje pregleda bebinog srca sredinom II, i u III trimestru. 

  Danas pregled srca počinje od 11. nedelje gestacije, kada je embriogeneza srca i praktično završena.To omogućava pregled vaginalnom sondom i korišćenjem Sono CT tehnike. Naime glavno ograničenje pregleda srca u I trimestru leži u nemogućnosti prikazivanja svih potrebnih preseka kroz srce, koje je uslovljeno veličinom ploda, i često neadekvatnim položajem i njegovim pomeranjem. Sono CT tehnika povećava drastično broj dobijenih preseka u jedinici vremena, pomeranjem standardnog ultrazvučnog talasa iz centralne ose u jednu i drugu stranu pod izvesnim uglom (kao što to radi skener-CT) što znatno povećava obilje informacija za analizu. Nepotrebno je naglašavati da skener koristi štetne rendgenske zrake a u ovom slučaju se koristi ultrazvuk koji nije štetan. Primena, uz to, i kolor- Dopplera poslednje generacije i kolor Power Doplera (CPD) omogućava adekvatnu procenu embrionalne cirkulacije pre i posle završetka same embriogeneze (stvaranje organa ploda).  
           
           
    4. I video zapis pregleda

I današnja fetalna ehokardiografija ima neke slabosti. Naime, u malom broju slučajeva ipak procenjena ehostruktura srca ploda u prvoj polovini trudnoće, može biti u daljem ultrazvučnom praćenju, dopunjena informacijama koje ukazuju na manji stepen odstupanja od ranije procenjene anatomije. Takođe, mada je to izuzetno retko, u toku prekida fetalne cirkulacije krvotoka (koji je važio za vreme dok je beba bila u stomaku), nakon rađanja bebe, može se naknadno razviti suženje aorte koje nije moglo biti registrovano na ranijim ultrazvučnim pregledima srca u trudnoći.. Neke anomalije arterija i vena drugih organa mogu naknadno dovesti do izmenjenog rada srca bebe.
Pregled srca ploda ne možemo smatrati završenim ako on nije dokumentovan odgovarajućim video zapisom i slikama anatomskih struktura neophodnih da bi se isključilo postojanje urođenih srčanih mana. Naime, trudnica mora dobiti tačan pismeni izveštaj šta je u toku pregleda bilo moguće registrovati, a šta bi bilo neophodno još uraditi, da bi se isključilo postojanje mogućih srčanih problema. Ovakav izveštaj omogućava uvid i drugog lekara u ultrazvučni pregled. Dobijanje svih adekvatnih anatomskih detalja ploda srca omogućava da mali broj urođenih srčanih mana ostane neotkriven pre rađanja deteta.

  ANTRFILE 1 - Kada ići na ultrazvuk

Preporuka Američkog instituta za ultrazvuk u medicini, u kome je i autor teksta član, je da ukoliko se ispituje da li plod poseduje hromozomsku anomaliju i/ili neku anatomsku anomaliju, ultrazvučni pregled treba uraditi od 10 – 14. nedelje (skrining na hromozomske anomalije), 16-22. nedelje (skrining na anatomske anomalije svih organa i sistema, kao i pregled srca ploda). Nakon toga preporučuju se kontrole u intervalima od četiri nedelje (kontrola porasta ploda, funkcije organa, itd). Na primer, jedino poznato ograničenje u otkrivanju urođenih srčanih mana na aparatima visoke tehnologije su cena koštanja pregleda, i znanje lekara.


ANTRFILE 2 - Odluka na vreme

Otkrivanje srčanih mana ploda počinje od 11. nedelje gestacije. Većina srčanih mana trebalo bi da se otkrije do 16. nedelje gestacije, tj. do kraja 4. meseca trudnoće. To je posebno važno jer plod sa urođenom srčanom manom često ima i hromozomske anomalije, a provera plodove vode je rezervisana za tu starost trudnoće. Potrebno je poznavanje adekvatne tehnike pregleda koja se razlikuje od tehnike pregleda srca već rođenog deteta. Pregled srca fetusa bez procene tzv. hemodinamike CD i CPA je nekompletan. Sono CT tehnika i 3D tehnika nam omogućavaju i postavljanje dijagnoze tamo gde standardna tehnika nije u stanju. Naime, ona omogućava u proseku uspešnu procenu u 95%-100% slučajeva, tj. oko 96% uspešnosti prikazivanja svih relevantnih ultrazvučnih preseka kroz sve strukture srca koje omogućavaju rano otkrivanje urođene srčane mane (najkasnije do 22. druge nedelje gestacije). U ovom periodu je lakše doneti i odluku o eventualnom prekidu trudnoće. Takođe, omogućava roditeljima da dobiju potpunu informaciju o dosadašnjim rezultatima operativnog lečenja srčane mane koju njihov plod ima.


ANTRFILE 3 - Prednosti trodimenzionalne slike

  • Od 2002. godine četvrta generacija Sono CT tehnike i trodimenzionalne tehnike (3D), predstavlja nov način pregleda srca. Naime, brzina otkucaja srca ploda je oko 120-160 u minuti, što znatno otežava dijagnozu, ali je ovom novom trodimenzinalnom tehnikom omogućen praktično neograničen broj slika za analizu, upoređenje izgleda srca u različitim ravnima, pri čemu se može izabrati ona u kojoj je slika srca bolja za analizu.
  • Takođe, skraćeno je vreme za procenu složenih srčanih mana, a trodimenzionalna slika srca fetusa obezbeđuju dodatne informacije koje nisu bile dostupne na ranijim ultrazvučnim pregledima.
  • Pregled je manje zavistan od položaja ploda i starosti trudnoće...
 
           
           
       
specijalistička ordinacija
Ultrazvučna dijagnostika
Vojvode Dobrnjca 34, 11000 Beograd, SCG
Tel: 011/33 90 848, 33 92 916; Mob: 063/ 81 70 714
 
 
   

 
    Developed by Infotrend.   (C) 2005-2007. Ultramedika.